Yoksul Musevilerin aile evleri, şimdi yoksul Türklerin evleri


İzmir’e özel bir yaşam biçimi Musevi aile evleri (kortejo), 450 yıldan sonra artık yoksul İzmirli ailelerin, kimsesizlerin sığınağı oldu. İspanya’dan göç eden yoksul Musevilerin birbirine omuz vererek yeni hayatlarına uyum için bir arada yaşadıkları kortejolar, şimdilerde hayata tutunmak için yaşadıkları dört duvardan güç alan yoksul ailelerin, kimsesizlerin, yalnızların ,garibanların ve kaybolmuşların yeni mekanı. Birçoğunun benzer hikayelerle,... kelimenin tam anlamıyla hayatın sillesini yiyen, genç, yaşlı, kadın erkek, çocuk aynı avlunun içinde, aynı kaderi paylaşarak hayata tutunmaya çalışıyor. Kaderleri gibi kullandıkları mekanlarda ortak olan bu insanların hayatları, aslında yarın neler yaşayabileceğimizin göstergesi…

Zamanın bir yerinde içinde yaşayan yoksul Musevilerle anlam kazanmış Aile Evleri’nin son örnekleri, bugün kaderine terk edilmiş halde bizlere artık başka öyküler anlatıyorlar.

İfod ve Simurgphotos üyesi Birol Üzmez’in objektifine yansıyan, gerçek yoksulluk hikayeleri 7 Mayıs 2009 Perşembe günü saat 19.00 da İzmir Sanat Oditoryum Salonu’nda fotoğraf ve İzmir tutkunları ile bir araya gelecek.



Fotoğrafları Büyük Boyda İzleyebilmek İçin Üzerlerine tıklayabilirsiniz

Click for English text
YAZININ DEVAMINI OKUYUN...>>

Fotoğraf:Alaaddin Kara


Zonguldak Sergi Odası, Mart ayı programı’nda 4 gösteri, bir sergi ve bir anlatıma yer verecek.

3 – 4 – 5 - 6 Mart 2009 tarihlerinde gerçekleşecek etkinlikler 3 Mart Salı günü saat 17.45’de Birol Üzmez’in “Madenciler” başlıklı gösterisiyle başlayacak.

4 Mart Çarşamba günü saat 17.30’da Birol Üzmez’in katılımıyla “ Mortakya Roman Kahramanları” sergisi açılacak. Aynı gün, saat 18.00’da ... SimurgPhotos’dan Gökhan Bedir’in “ 800 Derece “, saat 18.30’da Soner Yaman’ın “ Batak “ isimli gösterileri yapılacak.

5 Mart Perşembe günü Alaaddin Kara’nın “ Yeraltında Başka Bir dünya “ başlıklı gösterisi, 6 Mart Cuma günü İbrahim Akyürek’in Dünya’dan ve Türkiye’den örneklerle anlatacağı “ Fotoğraf ve Sansür “ konulu sunumu yapılacak. Bu iki etkinlik saat 17.45’de başlayacak.


Dört gün sürecek fotoğraf etkinlikleri; 3 Mart 2003 tarihinde Kozlu ve 7 Mart 1983 tarihinde Kandilli’de grizu’da yitirilen 366 maden işçisinin anısına düzenleniyor.


Etkinlikler boyunca; Zonguldak Limanı yakınındaki madenci anıtına gereken özenin gösterilmesi için hazırlanan dilekçe imzaya açılacak.


0- 372 252 17 59 > www.67sergi.blogspot.com


Birol Üzmez



Gökhan Bedir


Soner Yaman

YAZININ DEVAMINI OKUYUN...>>

National Geographic tarafından yerel edisyonların işbirliği ile düzenlenen 2008 yılı Uluslararası Fotoğraf Yarışması'nın Türkiye ayağı sonuçları belli oldu.
Bu sonuçlara göre: 741 katılımcının 3375 fotoğrafla başvurduğu yarışmada İzmir Fotoğraf sanatı Derneği (İFOD) ve Simurgphotos üyesi , Birol Üzmez Tire Bandosu fotoğrafıyla İnsan kategorisinde birinci oldu.
Birol Üzmez NG'nin Washington D.C. 'deki merkezinde yapılacak olan uluslararası yarışmada Türkiye'yi temsil edecek.

Ayrıntılı bilgi için linkine bakınız.

http://nationalgeographic.com.tr/ngm/fotografyarismasi/turkiyeelemeleri.htm


İzmir'i terk eden Yunan ordusunun askeri bandosunun ardında bıraktığı enstrümanlarla 1923'te kurulan Tire Bandosu, Birol Üzmez'e NG yarışmasında "İnsan" kategorisinde birincilik ödülü getirdi. 85 yıllık Tire Bandosu'nun elemanları hâlâ müzelik müzik aletlerini çalıyor.
TİRE BANDOSU

Kurtuluş savaşında İzmir in Tire İlçesinde Yunan ordusunun geride bıraktıkları müzik aletleriyle kurulan tarihi Tire bandosu altın çağını 2. dünya savaşında Çekoslovakya'nın Nazi işgalinden kaçarak Türkiye ye sığınan Mösyö Slavo döneminde yaşamıştır. Adnan Saygun ve Cemal Reşit Rey gibi büyük müzisyenlerle çalışan Mösyö Slavo, İsmet İnönü, Mareşal Fevzi Çakmak, Celal Bayar,Prof. Afet İnan, Ali Çetinkaya ve Kazım Özalp gibi devlet büyüklerini karşılamak üzere Bando Şefi olarak davet edilmiştir. Nazilli Sümerbank Basma Fabrikasının açılışı için Tire Bandosu özel bir trenle Nazilliye gönderilmiş ve bando İstasyonda Mareşal Fevzi Çakmak'ı karşılamıştır.

85 yıllık efsanevi Tire Bandosu,bu tarihi gerçekler açısından Cumhuriyet dönemi Türkiye'sinde kurulan ve halen varlığını sürdüren ilk bandolardan biri olma özelliğini taşımaktadır.
Tire Bandosu , yerel esnaf olmak üzere, çoğu belediye çalışanları ve emekli astsubaylardan kurulu 30 kişilik ekibiyle Şef Turgut Asma yönetiminde faaliyetini Tire Belediyesi himayesinde aktif olarak sürdürmektedir.

Bana ödül kazandıran fotoğraftaki bando elemanlarından, Ayakta duran Klarnetçi Yılmaz Taşkıran 1935 doğumludur. 1958 yılından beri bandoda olup asıl mesleği urgancılıktır.1937 doğumlu Trampetçi Burhan Mercanoğlu 1954 yılında bandoya girmiş en eski bandoculardandır.71 Yaşındaki Burhan Mercanoğlunun asıl mesleği saat tamirciliği olup belediye fen işlerinden emeklidir. 1934 doğumlu Trompetçi Mustafa Ali Erkoğlu bandonun en yaşlı üyesi olma sıfatıyla 1958 yılından beri bandoda görev yapmaktadır. Asıl mesleği mobilyacılıktır.
YAZININ DEVAMINI OKUYUN...>>

MADENCİLER FOTOĞRAF GÖSTERİSİ

Dünyanın en zor mesleğini yapan madencilerin sevgileri, dilekleri, çocukları, dostlukları, karaya çalmış özlemleri, umutları, zor çalışma koşulları kısacası tüm yaşamları bu karelerde bir araya geldi.

İfod ve Simurgphotos üyesi Birol Üzmez'in Zonguldaklı maden işçilerinin yaşamını belgelediği 200 fotoğraftan oluşan dia gösterisi 30 Ekim 2008 Perşembe günü ... saat 19.30 da İzmir Sanat Oditoryum salonu'nda gerçekleşecek.

Üzmez'in 1989 -1993 yılları arasında Zonguldak'ta gerçekleştirdiği çekimlerinde Madencilerin 1990 yılındaki grevi ve Ankara yürüyüşü ile 1992 yılında 213 madencinin ölümüyle sonuçlanan Kozlu grizu faciası da fotoğraflarının arasında yer alıyor.

BİROL ÜZMEZ

Zonguldaklı maden işçilerinin iş ve günlük yaşamlarını fotoğrafladığım bir dönemde , 1990 yılının Kasım ayında, Zonguldak Grevi yaşandı. İşçisinden esnafına tüm Zonguldak'ı harekete geçiren grevde, işçiler, 36'ncı günden sonra Ankara yoluna düştüler.

Zonguldaklı madencileri fotoğrafladığım dönemim üzerinden 18 yıl geçti. 2008 yılında tüm arşivimdeki binlerce fotoğrafı tek tek ayıklayarak içlerinden 200 kadarını seçtim ve bir fotoğraf gösterisi haline getirdim. Yıllarca gözüm gibi koruduğum negatiflerimi tıpkı maden ocağından gün ışığına çıkan madenciler gibi ilk kez gün yüzüne çıkarmanın heyecanıyla doluyum. Bu gösterimde, Madencinin çilekeş yaşamlarını, çalışma, barınma koşullarını grev ve yürüyüş görüntüleriyle birleştirerek sunmaya çalıştım.

Kömür madeni şehri olan Zonguldak'ta doğdum ve büyüdüm. Bu avantajla maden işçilerinin yaşamına içeriden bir gözle bakmaya çalıştım.
Fotoğraflarımın tamamı siyah beyaz negatif ve diapozitif fotoğraflardan oluşmaktadır

biroluzmez@gmail.com
www.simurgphotos.org
GSM . 0 505 3173001








YAZININ DEVAMINI OKUYUN...>>

SANATÇI OLMAK VEYA BİRAZ ÇİNGENE OLMAK

“Ben Çingenelerle oradan oraya sürüklenmek isteyen bir çocuktum hep." Jill Freedman

Yeryüzünün hangi sanatsal döneminde sanatçı, izleyicisi ve sanatına malzeme ettiği insanları kendisi ile aynı düzlemde tuttu? Ya sanat tüketicisi, sanatçıyı gerçekten hep beğenerek mi alkışladı? Soruların yanıtlarını ararken karşımıza ne yazık ki olumlu bir tablo çıkmıyor. Sistem, bir biçimde insanları gruplaştırarak ve birbirleriyle çatıştırarak, bir başka deyimle yabancılaştırarak uygarlığı yarattı.

Uygar yaşam elbette bazı değerleri değiştiriyor. Sanat ve sanatçıyı ... 18. Yüzyıl değerlerinden ayrı bir noktaya taşıyor. Bu noktada sanatçı, artık o ulaşılmaz, tanrısal kimliğini gözle görülür derecede yitirir oldu.

Sanatçı kimi zaman toplumsal sorunlara, çağın yapılandırdığı bunalıma değinirken, kimi zaman da sanki hayat bambaşka biçimde dönüyormuş gibi düşsel bir evrenin içine izleyicisini hapsederek sorunlarını unutturacak ölçüde dış gerçeklikten uzaklaştırır… Ve tüm bunları estetik bir çaba içinde gösteren sanat işleri ile gerçekleştirir. Dış dünyadan sıyrılmayı, izleyicisini büyülemeyi, beğenilmeyi arzu eder. Öte yandan kendisi hikâyenin neresindedir, yansıttığı sancıyı ne kadar içselleştirmiştir?

Ancak ilginçtir ki kendisini ayrı bir noktada tutan sanatçı, yine asla izleyicisi ile ürününün malzemesi olarak gördüğü insanları ile barışık da bulunmaz. Sanatsal işlerini sergilerken, tüketicisine, ürününü sunar, “ bakın bunlar işte böyleler” der, ama kendisi ne onlar gibidir ne de izleyenler gibi. O; yabancı, yalnız, ayrıksı, bir ötekidir… Kendi ile onlar arasında hep bir mesafe vardır… Kimi zaman izleyicisini gösterdiği olaylara ve durumlara karşı duyarsızlıkla suçlar gibidir. “Bakınız ey duyarsız insanlar, burada yaşanan hayatların ben farkındayım ve siz hala göremiyorsunuz” der. Kimi zaman da yarattığı o harika dünyanın büyüsüne insanları toplamak ve tapınılmak ister…

Büyük fotoğrafa baktığımızda sayısız bienalleri, ödülleri, sergileri, kokteylleri ve artan entelektüel mafyayı görüyoruz. Yine bakıyoruz sıradan izleyicisi ile asla sahici dostluk geliştiremeyen sanatçı, kendi meslektaşlarıyla da barışık değil. Rekabetin değişmez bir zemin olarak yer aldığı bu dünyada birbirlerinin eserlerine karşı objektif bir sanat tüketicisi olamıyorlar ne yazık ki.

Kanımca bu noktadan bir adım öteye gidebilmek için sanat üreten kişi okumak zorundadır, dünyayı anlamak zorundadır ve iddia ettiği yeninin, eskiden günümüze kadar geldiği süreci iyi bellemeli ve onun üzerine yeni bir şey yazdığının bilincinde olmalıdır. Diğer bir deyişle bu zor farkındalık yolculuğundan geçmelidir sanatçı ilk önce… Bu iflah olmaz kendini beğenme tutkusundan vazgeçebilen, düzenin neresinde durduğunu bilen, üretirken kendini daima besleyen ve diğerleri ile yan yana duran, yukarıdan bakmayan ve kürsüde olup tapınma beklemeyen bazı sanatçılar da var elbette tüm bu genellemeden sıyrılan…

Proje danışmanlığını yapmaya kendi isteğimle karar verdiğim Birol Üzmez, yeni bir sergiye hazırlanıyordu. “Roman Kahramanları” adını verdiği fotoğraf sergisinde Çingeneler, onun kendisini arka planda tutup bize gösterdiği kahramanlarıydı… Son derece coşkulu, desteğe açık, kendi adına hiçbir ego-fayda beklemeyen tavrı ile sıcak, keyifli bir çalışma gerçekleştirdik. Tüm fotoğraflarının seçimi, tonlamaları, gösterisi, kavram metni ve sergisinin baskıya hazırlanması için çalışırken ben de onun kahramanları ile tanıştım.

Sergi açılışını elit bir galeride sadece sanat izleyicisine hitaben yapmak istemiyordu. Çingenelerle uzun süredir birlikteydi ve sergiyi de neredeyse onlarla yaşadığı mahallede ve onlarla kol kola yapmayı tercih ediyordu. Açılış günü dar sokaklardan geçerek biz de ilk defa o mekâna girdik ve sokağın başından hissedilen müzik, alkışlar, fotoğraflarından tanıdığım gülümseyen yüzler, kanlı canlı karşımızdaydı. Bir sanatçının sergisi değil, adeta onların şenliği ve bayramıydı. Her şey kendi doğallığında gelişiyor ve sokakta müziğin ritmi ile ortaya atılan, her zamanki gibi nazlanmadan oynayan Çingeneleri ve fotoğraflarını, Birol da bizlerle birlikte keyifle izliyordu. Projesinin yüzlerini oluşturan Çingeneler ve izleyicileri ile bu şenlik içinde alçak gönüllü bir sahicilikle kucaklaşıyordu. O, insanların yaşamlarını gösterip kendini farklı bir noktada tutmanın peşinde değildi, tam tersine o gün sadece onları mutlu etmenin peşindeydi… Çocuğunu kucağına kaptığı gibi sergiye koşan kadınlar, sokakta oynayan çocuklar, evinin penceresinden coşkuya katılan yaşlı teyzeler, amcalar, son derece dikkat ve neşe içinde duvardaki fotoğraflarını izlerken aralarında konuşuyorlar “… A be baksana bu bizim kalaycının karısı değil mi. Ya da aman be yav beri bak ben de çıkmışım” Salonda, Roman müzikleri eşliğinde 200 fotoğraflık gösteri başladığında ise yine sevinç ve pür dikkat izlerlerken kulağıma “ film gibi çok şugar olmuş, keşke benim nişanıma da gelse” sesleri geliyor ve düşünüyorum, hangi izleyici bir sanat eserinin bu kadar içine girebilir ve sanatçıya bu kadar müteşekkir bakabilir? Sokaktan ayrılırken kulağımdaki müzik, zihnimdeki görüntüler ve içimdeki odaları boyayan renkleriyle artık ben de bir yanımla Çingene’yim.


İlke Veral

http://www.ilkeveral.net
YAZININ DEVAMINI OKUYUN...>>

‘Eskimiş’ bir semtin fotoğrafları

Emine Uyar

Roman mahallelerinin başına gelenlerden etkilenen Birol Üzmez, eskimiş semtleri fotoğraflamaya başlamış

Fotoğraf sanatçısı Birol Üzmez’in “Mortakya-Roman Kahramanları” sergisi,..... Selahattin Akçiçek Kültür Merkezi’nde geçtiğimiz günlerde açıldı.
Kentsel dönüşüm kapsamında İstanbul’da Sulukule’nin başına gelenlerden sonra ‘Ege Mahallesi’ni mutlaka belgelemeliyim’ diyerek yola çıkan Üzmez’e, bu yolculukta çektiği fotoğraflar üç ödül kazandırdı.
“Kentsel dönüşümle birlikte her şey gözünüzün önünde birden hızla yok olmaya başladı” diyen Üzmez, Ege Mahallesi için şimdilik somut bir kentsel dönüşüm planının olmadığını, ama bu konuda büyük bir ‘potansiyel’ oluşturduğunu belirtiyor.
1993 yılında Tariş Genel Müdürlüğü’nde çalışmaya başlayan Üzmez, o yıllarda kurdukları fotoğraf grubu ile Mahallede bulunan Tariş Pamukyağı Kombinası’ndaki işçilere yönelik slayt gösterileri düzenler. Fabrikaya gidip gelirken içinden geçtiği Ege Mahallesi o zamanlar ilgisini çeker.


Her şey sokakta

İFOD ve Simurgphotos üyesi Birol Üzmez ve eşi, İzmir’de yaygın bir ‘şehir efsanesi’ olan, “Oraya girmeyin tehlikelidir” sözüne aldırmadan çalışmalara başlarlar. Orada yeni kurulmuş olan Roman Derneği de işlerini kolaylaştırır.
Çekimlere ilk olarak 6 Mayıs’ta Hıdırellez kutlamaları ile başlar Üzmez. Sonra bütün bir yaz boyunca defalarca mahalleye giderek kına gecesi, sünnet töreni, nişan, düğün gibi ritüelleri belgeler. Tabii mahalledeki günlük yaşam da yansır fotoğraflara.
“Çok eğlenceli geçiyor düğünler, her şey sokakta yaşanıyor” diyor Üzmez. Önceden düğün gibi eğlenceler, klarnet, ut, kanun, darbukadan oluşan ‘ince saz’ eşliğinde olurmuş. Bu gelenek yavaş yavaş yok olmaya başlamış ve daha ekonomik olduğu için org tercih edilmeye başlanmış.
Fotoğrafların bütününde ilk göze çarpan şey, Çingenelerin ten renklerini aslına uygun olarak yansıtan renk tonu. Bu tonun elde edilmesi İzmirli fotoğraf sanatçısı İlke Veral’in katkıları ile olmuş.

Tepecikli… Mor Takkeli…

Ege Mahallesi’nde yaşayanlar oraya Mortakya diyor. Bu ismin nereden geldiği hakkındaki rivayetler ise muhtelif. Üzmez, 1910’larda Selanik’ten göç eden mahallenin en yaşlısı ile yaptığı söyleşiden edindiği bilgileri aktarıyor: “Mahallede Rumlardan kalma bir kilise var. Hâlâ dört duvarı duruyor. Eskiden mor bir çatısı varmış. İzmir’in neresine çıkarsanız çıkın, o kilisenin mor kubbesi mutlaka görünürmüş. Orada yaşayan insanlara ‘Nerelisin sen’ diye sorduklarında, ellerini uzatarak ‘Mor Takkeliyim’ derlermiş. Mor Takke zamanla Mortakya olmuş.” Hatta şarkılarda da yerini almış; “Tepecikli… Mor Takkeli…” şeklinde.
Bu kelimenin aynı zamanda ‘birlikte yaşanılan yer’ anlamına geldiğini de aktarıyor Üzmez.

Akvaryumdaki balıklar

“Bir fotoğraf çektiğinizde biraz sonra o fotoğrafın çok bir esprisi kalmayabiliyor. Çünkü çok kısa bir süre sonra az önce çektiğinizi gölgede bırakacak bir olay gelişebiliyor” sözleriyle anlatıyor Üzmez mahallede fotoğraf çekerken yaşadıklarını.
Ege Mahallesi’nde yaşayanların orayı bir akvaryuma benzettiğini anlatıyor Üzmez. Bütün yaşamlarının orada geçtiğini ama artık akvaryumun içinde yaşayan balık olmak istemediklerini belirtiyor. “Toplum tarafından hor görüldüğü zaman insanlar kendi kabuklarına çekilip orada bir dünya oluşturuyorlar. O yüzden de son çabalarla akvaryumdan çıkıp özgür olmak istiyorlar” diyor.
Mortakya fotoğrafları, National Geographic dergisi Türkiye ayağının düzenlediği fotoğraf yarışması ile İstanbul Şalom gazetesinin düzenlediği “Barış” konulu yarışma ve Om Yayıncılık’ın düzenlediği “Modern Kentin Kaosu” konulu yarışmalardan ödüller kazandı.

Bir sonraki istasyon…

“Asırlar önce Çingenelerin yaptığı gibi bir kere yolcuğa çıktığın zaman nerede duracağını insan bilemiyor” diyen fotoğraf sanatçısı Birol Üzmez, Ege Mahallesi ile başladığı yolcuğu İzmir’in “eskimiş” semtlerinde devam ettirmeyi planlıyor: “Her kapı başka bir kapıyı açıyor. Yeni bir pencere doğuyor. Mahalleye giderken metroyu kullandık. Hilal İstasyonu’nda iniyorduk. Hep şu anonsu duyduk: ‘Bir sonraki istasyon Hilal.’ Sanırım bizim de yolculuğumuz devam edecek ve bir sonraki istasyonumuz galiba Hilal olacak.”

Birol ÜZMEZ Biyografisi İçin TIKLA

(İzmir/EVRENSEL)
http://www.evrensel.net/haber.php?haber_id=20741
YAZININ DEVAMINI OKUYUN...>>

YAZININ DEVAMINI OKUYUN...>>

YAZININ DEVAMINI OKUYUN...>>

YAZININ DEVAMINI OKUYUN...>>